• امروز : یکشنبه - ۱۳ آذر - ۱۴۰۱
  • برابر با : 11 - جماد أول - 1444
  • برابر با : Sunday - 4 December - 2022
3
یادداشت/ مهدی آهنگری

طالقان تنها شهری که کتابخانه عمومی ندارد

  • کد خبر : 6914
  • 25 آبان 1400 - 10:00
طالقان تنها شهری که کتابخانه عمومی ندارد
شهرستان طالقان با قدمت و پیشینه تاریخی و فرهنگی کهن و 86 روستا، تنها شهرستانی است که در کل کشور فاقد کتابخانه عمومی است و شهرستانی به قدمت طالقان هنوز زیر سایه محرومیت به سر می برد.

پایگاه خبری دیده بان البرز – مهدی آهنگریکتاب، دربردارنده انديشه ها و تفکرات نخبگان ملت ها و مانند باران رحمتي است که می تواند هر انسان تشنه اي را سیراب کند، از این رو کتاب و مطالعه، از اهمیت بالایی برخوردار است و هر ساله به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی برنامه هایی در کشور برگزار می شود تا اهمیت مطالعه و کتاب همچنان بر قوت خود باقی بماند.

وجود کتابخانه های عمومی و دسترسی مردم به انواع کتاب ها، در سراسر دنیا به‌ عنوان یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی هر جامعه‌ای محسوب می‌شوند، اما شهرستان طالقان که مهد بزرگانی همچون آیت‌الله طالقانی، سید جلال آل احمد، تیمسار فلاحی، استاد غلامحسین امیرخانی و بسیاری از بزرگان دیگر بوده، امروز تنها شهرستان ایران است که از داشتن حتی یک کتابخانه عمومی محروم است.

با وجود تأکیدات مستمر مسئولان و مدیران فرهنگی استان البرز و شهرستان طالقان، مبنی بر ضرورت ایجاد کتابخانه عمومی در این دیار فرهنگی، اما همچنان سال هاست که حسرت داشتن فضایی عمومی جهت مطالعه و فعالیت‌های فرهنگی – اجتماعی بر دل جمعیت ۲۷ هزار نفری این منطقه مانده است، اما جا دارد به بررسی تاسیس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام که توسط یک فرد طالقانی پی ریزی شده است اشاره کنیم.

صاحب بن عباد طالقانی، از بزرگترین وزرای دانشمند حکومت آل بویه بود. با تشکیل حکومت های مستقل ایرانی از حکومت مرکزی عباسی (عربی)، حفظ و حراست از میراث قدیمی ایرانی، زبان فارسی و نوروز و … مورد توجه مجدد قرار گرفت و در پی آن در دوره آل بویه، گسترش و پذیرش مذهب تشیع در ایران، فراگیر شد.

وی در حکومت آل بویه، جایگاه ویژه ای داشت که علاوه بر ارتقای سطح فرهنگی جامعه، در مناطق تحت تسلط دیلمیان، به ترویج مذهب تشیع و توسعه فرهنگ اسلامی و هم چنین، توجه به نمادهای ایرانی نوروز و غیره، پرداخته است. برخی اعلام کرده اند صاحب بن عباد، اهل طالقونچه اصفهان بوده اما شواهد و دلایل انتساب وی به طالقان دیلم (طالقان فعلی استان البرز) بسیار بیشتر و قوی تر است.

صاحب بن عباد، روابط ادبی خوبی با شیخ صدوق (ره) داشته و سلسله اقدامات فرهنگی وی، از جمله ایجاد کتابخانه عمومی در جهان اسلام و تألیفات و آثار ادبی صاحب بن عباد، موجب رونق فرهنگی حکومت دیلمیان بوده است. کرم و جوانمردی، تواضع و فروتنی از بارزترین صفات اخلاقی صاحب، بود و برای سادات و دانشمندان احترام و ارزش زیادی قائل بود.

به هر تقدیر، صاحب بن عباد، از قدیمی ترین و به خصوص، مشهورترین دولتمرد طالقانی است که در این یادداشت، بر اساس منابع موجود در اینترنت، به نقل از آثار مکتوب، برخی خصوصیات و اطلاعات تاریخی صاحب بن عباد طالقانی در خصوص ایجاد اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام مورد توجه قرار می گیرد. او جهت ترویج و گسترش تشیع و اعتلای فرهنگی ملی و اسلامی، اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام را ایجاد و با وقف آن، امکان استفاده عامه اهل علم از آن را فراهم کرد و گفته شده که بیشتر آثاره زمانه، در این كتابخانه وجود داشته است.

كتاب هاى زیادی در کتابخانه صاحب بن عباد طالقانی، گردآورى و فراهم آمده بود كه فقط از طریق دست نویس کردن، تهیه شده بود، كه كارى بس دشوار و مستلزم صرف وقت و هزينه زيادى بود. شکوه و عظمت اين كتابخانه در کتاب های معجم الادباء جلد ۶، و روضات الجنات، جلد ۲ و بسيارى از منابع ديگر، ذكر شده است، آمار مختلفى براى تعداد كتاب هاى آن ذکر شده است.

در این خصوص، آماری چون ۲۰۶ هزار،۱۴۰ هزار، ۱۱۷ هزار، ۱۱۴ هزار و ۱۰۰ هزار جلد، ذکر شده است که با توجه به دوره هاى مختلف زندگانى صاحب، كه با گذشت زمان بر تعداد كتاب هاى کتابخانه افزوده شده، تمام آمار مذکور مى تواند صحيح باشد. در برخی منابع آمده است که صاحب، براى حمل كتاب ها، به ۴۰۰ شتر و به گفته اى به حدود ۷۰۰ شتر نياز داشته است.

مؤلف تاريخ قمى می نويسد: پيش از صاحب، رسم پادشاهان و وزراء آن بود كه كتب خود را همانند جواهرات و زر و سيم در گنجينه اى نهان مى كردند و دانش طلبان و شيفتگان كتابخانه را از مطالعه و خواندن محروم مى نمودند و سرانجام آن كتب ارزشمند طعمه خاك گشته، از بين مى رفت اما صاحب بن عباد، دفاتر و كتاب هاى گوناگون مربوط به دانش هاى مختلف و فنون متفاوت را در اختيار مشتاقان قرار داد و وقف کرد تا مورد استفاده قرار دهند.

بعدها همين كتابخانه پايه و اساس كتابخانه عمومى شهررى شد و نام دارالكتب رى را بر خود گرفت. كتابخانه صاحب بن عباد طالقانی، مقارن قرن دهم ميلادى يعنى قرون وسطى در دورانی تأسيس شد که در اروپا و دنياى غرب، عصر تاريك خوانده مى شد و اختناق فكرى در اين جوامع، حاكم بود و تا زمان حمله سلطان محمود غزنوى سال ها بهترين مرجع محققان و دانش پژوهان ايران بود.

از آنجايى كه سلطان محمود غزنوى، مردى متعصب و قشرى بود، به سبب وجود كتاب هاى شيعى، معتزلى و رافضى در اين كتابخانه پس از تصرف، دستور سوزاندن آن ها را صادر کرد، بقیه كتاب ها (غير مذهبى) تا زمان ابوالحسن على بن زيد بيهقى نيز قابل توجه بوده است، وی در این رابطه مى نويسد: کتابخانه صاحب را ديدم و مى توانم صعوبت حمل و نقل آن را از رى به بخارا و صحت نظر صاحب بن عباد را گواهى دهم.

اکنون با توجه به قدمت کتاب و کتابخوانی در دنیا و ارزش و اهمیت آن و نیز با توجه به این موضوع که صاحب بن عباد طالقانی، موسس اولین کتابخانه عمومی جهان اسلام بوده است، جا دارد ضمن تقدیر از تلاش‌ها و اقدامات انجام‌شده در زمینه راه‌اندازی کتابخانه عمومی، شهرداری‌ منطقه نیز خود را مکلف بداند تا نیم درصد از درآمدهای خود را به کتابخانه همان شهر پرداخت و یا برای ساخت کتابخانه مشارکت کند. امیدواریم با توجه به محدودیت‌های درآمدی شهرداری طالقان، با راه‌اندازی یک جریان فکری، خیرین جهت ساخت و راه‌اندازی کتابخانه عمومی در شهرستان طالقان ترغیب شوند.

انتهای پیام/

لینک کوتاه : https://didebanealborz.ir/?p=6914

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.